Home » killer bee

Tag: killer bee

more than honey

More than Honey

In Zwitserland was lang geleden een imker waarvan zijn kleinzoon zou zeggen: “Hij bouwde zelfs een huis voor zijn bijen!” Die kleinzoon is nu zelf opa en gevierd filmmaker bovendien. Toen ook zijn dochter en schoonzoon voor de biologie kozen en deel gingen uitmaken van een bijzonder Australisch bijenonderzoeksteam, kon hij het niet meer nalaten om een documentaire te maken over de honingbij. Het resultaat van vijf jaar filmen en monteren is het visuele meesterwerk More than Honey. De Italiaanse titel is misschien nog wel veelzeggender: Un mondo in pericolo. Dat dekt ook zo’n beetje de lading van de film. De wereld is in gevaar door massale bijensterfte. Zijn naam: Markus Imhoof.

More than Honey is een film van tegenstellingen en is opgebouwd uit portretten van diverse imkers. Zo staan John Miller van Miller Honey Farms en Fred Jaggi, traditioneel imker uit Zwitserland lijnrecht tegenover elkaar. Waar Miller de American Dream leeft – We must grow, we’re captalists – vinden we Jaggi terug in een verlaten alpenweide en vervloekt hij elke bij die niet uit zijn dal komt. Als Jaggi’s koningin gele bijen voortbrengt, onthoofdt hij haar met zijn vingernagel.  Miller gaat het voor het geld, waar hij bijen hoort zoemen, hoort hij versgeperste bankbiljetten. Jaggi is een man van de traditie die diepbedroefd toeziet hoe een volk vergast moet worden vanwege vuilbroed. Exemplarisch is de wijze waarop de beide mannen geïntroduceerd worden. Fred Jaggi sjokt gekleed in Lederhosen, met onder zijn arm een zesramertje en over zijn schouder een houten trapje, zijn minsten 75 jaar oude lijf de berg op. Hij zet zijn ladder onder een boom, klimt omhoog en schudt een zwerm in zijn kastje. John Miller rijdt de film binnen door een schier eindeloze amandelboomgaard in zijn Toyota 4X4 Pickup, om slechts gekleed in een Hawaï-shirt en een linnen broek de interviewer te woord te staan.

Het volgende contrast is dat tussen Fred Terry en Zhao Su Zhang. Waar de Texaan Fred na veel plussen en minnen besloten heeft zich te richten op het houden van de geafrikaniseerde bij, beter bekend als Killer Bee of african bee, een bij waarvan je zou zeggen dat je die liever kwijt dan rijk bent, moet Zhang uit de streek Hanyuan in de provincie Sichuan (China) het stellen zónder bijen. Er heerste namelijk ooit een mussenplaag in de Volksrepubliek China. Mao liet ze uitroeien. Het gevolg was dat de insecten geen natuurlijke vijand meer hadden, dus dat werd ook een plaag. Mao zorgde goed voor zijn volk, dus nu is er geen insect meer te vinden in delen van China. Chinezen moeten dus noodgedwongen uitvinden dat niet de mens, maar de bij de betere bestuiver is. Overigens is deze lezing niet geheel zonder controverse. Misschien denk je: liever geen bij dan de killer bee, maar de killer bee heeft zo zijn voordelen. De bij is oersterk, waar de normale volken last hebben van allerlei kwalen en ziektes, tapt Terry elk jaar weer zijn potjes honing. Hij filosofeert onderhand over hoe zijn land zijn best doet om ongewenste vreemdelingen buiten te houden. De african bee, kon niet gestopt worden door kilometers lang hekwerk langs de Mexicaanse grens. En Fred helpt huizenbezitters graag af van de ongewenste vreemdeling die onder zijn dak is komen wonen. Niemand wil een killer bee op zolder, Fred neemt hem wel mee in een kast.

Naast deze verhalen komt ook nog een koninginnenkweekster, en verschillende bijenonderzoekers voor in de film. More than Honey zit barstensvol interessante weetjes over bijen en bevat prachtige beelden van midden in bijenvolken, de film opent met de geboorte van een bijenkoningin. Het is meesterlijk hoe dit in beeld gebracht is. Deze film is een absolute aanrader.