Zaadbommen

Tijdens de opening op 25 juni 2016 zal Shafiq aanwezig zijn en hij geeft doorlopend een workshop zaadbommen maken. Shafiq houdt van de natuur. Vorig jaar ging hij soms mee naar het Willem-Alexanderpark om daar zaden te verzamelen van mooie bloemen en kruiden. Deze liet hij drogen om ze dit jaar te zaaien in zijn tuin. Daarnaast vindt hij het leuk om er zaadbommen van te maken.

Wat zijn zaadbommen?
Zaadbommen zijn kleine balletjes gemaakt van klei, aarde en zaden. Om ze te maken meng je klei(poeder), aarde en zaden met water en je maakt daar balletjes van. Je laat de balletjes drogen en zo kan je ze een jaar lang bewaren. Op een regenachtige lentedag kunnen ze gegooid worden op bijvoorbeeld een braakliggend terrein, een berm, je eigen tuin of in een pot op een balkon. Hier groeien dan bloemen uit die een voedselbron voor bijen en hommels zijn.

Workshop
Zaterdag kan Shafiq je nog veel meer vertellen over zaadbommen en natuurlijk mag je de gemaakte zaadbommen meenemen!

Shafiq met imkerhoed 2015
Shafiq met imkerhoed 2015

Willem-Alexanderhoning

De bijenvolken in het Willem-Alexanderpark gaan goed. Zelf zo goed dat ze dit voorjaar meer dan voldoende honing hebben verzameld en daarom konden we voorjaarshoning oogsten. De eerste honing uit het Willem-Alexanderpark!

We hebben de honing uit de raat geslingerd en natuurlijk is de Willem-Alexanderhoning te proeven op 25 juni! Wij hebben al geproefd en we zijn bijzonder content over de Willem-Alexanderhoning.

slingeren van Willem-Alexanderhoning

Wilde bijen in Utrecht

Sinds kort zijn er op verschillende wijkbureaus en de steedes van Utrecht Natuurlijk informatiekaarten over wilde bijen en bloemenzaad op te halen. De informatiekaarten en zaden zijn gratis. De kaart geeft informatie over zes wilde bijen die in Utrecht in kleine aantallen voorkomen. Deze bijen zijn afhankelijk van één soort plant om te kunnen overleven. Gemeente Utrecht wil het aantal van deze planten in de stad verhogen. Meer informatie vind je ook op de facebookpagina Utrechtse wilde bijen.

Jessica van Utrecht Natuurlijk zal 25 juni tijdens de opening van het bijenhuis in het Willem-Alexanderpark aanwezig zijn. Ze heeft de informatiekaarten bij zich en er zullen voorbeelden zijn van bijenhotels die je zelf kan maken. Jessica kan je meer informatie geven over wilde bijen in Utrecht en tips geven om je tuin bijvriendelijker te maken.

Volksverhuizing

Gisteravond heeft Kees het eerste bijenvolk naar het Willem-Alexanderpark verhuisd. De Telegraaf kondigde deze volksverhuizing afgelopen vrijdag al aan, met een foto van Kees bij de nieuwe bijenstal. De gemeente Utrecht heeft mooie vogelkersbomen (prunus padus) voor de stal geplaatst en zal binnenkort ook nog een hoge grassoort planten. Hierdoor kan je niet meer voor de stal lopen. Zo kunnen de bijen rustig in en uit vliegen zonder dat zij tegen iemand aanbotsen of per ongeluk in iemands haren vliegen.

Volksverhuizing naar Willem-Alexanderpark, artikel in de Telegraaf op 1 april 2015
Volksverhuizing naar Willem-Alexanderpark, artikel in de Telegraaf op 1 april 2015

Vanmorgen zijn we even bij het volk wezen kijken. De zon was nog achter de wolken maar er was al veel bedrijvigheid voor de kast. Veel werksters kwamen terug met geel stuifmeel aan hun pootjes. Dit voorjaar zullen er nog meer bijenvolken verhuizen naar het park maar we wachten even tot het gras voor de stal is gepland.

 

bijenstal in aanbouw

Nieuwe bijenstal in het Willem-Alexanderpark

Deze week wordt de nieuwe bijenstal gebouwd in het Willem-Alexanderpark. Aaron van www.bijenkasten.nl en zijn mannen zijn druk aan het timmeren. In de stal komen onze honingbijen te wonen. Aan de buitenkant komen bijenhotels voor solitaire bijen en nestkasten voor vogels. Zo zal de nieuwe bijenstal woonruimte bieden aan veel dieren die in het park leven.

De vorige stal stond in de eet- & pluktuin van het Willem-Alexanderpark. De nieuwe stal wordt gebouwd in de natuur- & educatietuin. Gemeente Utrecht heeft het veld om de bijenstal ingezaaid met mengsels van bloemenzaden waar bijen veel voedsel kunnen vinden. Als het zomer is zal het veld weer vol staan met o.a. korenbloemen en klaprozen.

Afhankelijk van de voortgang van de bouw en in overleg met de beheerder van het park hopen we op korte termijn de bijenvolken weer naar Utrecht terug te verhuizen.

Op zaterdag 25 juni 2016 hopen we de bijenstal feestelijk te openen. De organisatie is in volle gang en meer informatie volgt later.

bijenstal

Spreekbeurt over honingbijen

Begin oktober kwam Frouckje met haar nichtje op bezoek. Haar nichtje ging een spreekbeurt over honingbijen houden op school. Ze kwamen langs voor een interview en om even bij de bijenkasten te kijken. Eerst dronken we samen thee terwijl ik vertelde over honingbijen en natuurlijk proefden we verschillende honing.

Daarna fietsten we naar het Willem-Alexanderpark om bij de bijenstal te kijken. Het was een warme herfst dus de bijen vlogen nog heen en weer. Met een imkerkap op bekeken we bijen die op de vliegplank zaten en zagen we ze stuifmeel naar binnen brengen. Door een afdekplaat van glas waren de bijen in de kast ook te bekijken waar ze bedrijvig over de raampjes liepen. Frouckje zelf nam foto’s zodat haar nichtje  die ook kon laten zien tijdens haar spreekbeurt.

Inmiddels heeft Frouckje’s nichtje haar spreekbeurt gehouden en ze kreeg er een 9 voor! Wij willen haar van harte feliciteren met dit prachtige resultaat.

Wil je ook een keer kijken bij de honingbijen? In het voorjaar zijn we weer regelmatig bij de (nieuwe) bijenstal. Wanneer we er zijn kan je zien in onze agenda .

Tip: Gaat ook jouw spreekbeurt over honingbijen? Print dan deze bijenweetjes uit, vouw er boekjes van en deel ze uit in je klas!

Fibonacci en de bijen

Een tijdje geleden schreef ik een blog over wiskunde en bijen. Het blijft fascineren hoeveel interessante wiskunde in de natuur te zien is. Leuk was ook dat de site www.math4all.nl mijn blogje oppikte en op hun site zette. Dat motiveert om over wiskunde te blijven schrijven op deze weblog. Deze blog gaat over darren en de rij van Fibonacci. Dit is een reeks getallen waarbij elk getal de som is van de twee voorgaande getallen. De eerste twee zijn 0 en 1 daarna volgen dus 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89 en ga zo maar door.

Het huisblad van Natuurmonumenten, Puur Natuur, schreef in het laatste nummer over patronen in de natuur. Een voorbeeld dat ze noemden was de dar, de mannelijke honingbij. Voortplanting bij bijen is interessant, want de mannetjes, darren, hebben geen vader, alleen een moeder. Vrouwtjes, dat zijn werksterbijen en koninginnen, hebben twee ouders: een dar en een koningin. Dit komt omdat een dar uit een onbevruchte eicel voortkomt en een vrouwtjesbij uit een bevrchte eicel. Eén (1) dar heeft dus één (1) ouder, de koningin. De koningin is een vrouwtje en die komt voort uit een bevruchte eicel. Zij heeft dus een vader en een moeder, de dar waarmee we begonnen zijn, heeft dus twee (2) grootouders, een dar en een koningin. Deze twee grootouders hebben 1 (de dar) + 2 (de koningin) ouders. Onze dar heeft dus  drie (3) overgrootouders: 2 koninginnen een dar. 2 koninginnen hebben 4 ouders, een dar 1. De dar heeft dus 5 betovergrootouders. Reken rustig verder en we komen op de volgende reeks per generatie: 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34 … bijen als we de generaties naar boven oplopen en aannemen dat er geen inteelt plaatsvindt. De reeks 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34 is dus geen toevallige reeks. Het is de reeks van Fibonacci.

Zie hieronder de stamboom van een dar.

bijengeneraties volgens Fibonacci
bijengeneraties

Elke generatie bestaat dus uit het aantal bijen dat gelijk is aan het bijbehorende getal uit de rij van Fibonacci. Denk de dar uit generatie 1 weg en je ziet ook vanaf het vrouwtje in generatie 2 (kan in dat geval een werkster of koningin zijn) een deel vanaf de rij van Fibonacci.

Kijken we eens alleen naar de vrouwelijke voorouders van de dar. Hij heeft 1 moeder, 1 grootmoeder, 2 overgrootmoeders, 3 over-overgrootmoeders, 5 over-over-overgrootmoeders en ga zo maar door.

Kijken we nu eens naar de mannelijke voorouders van de dar. Hij heeft 0 vaders  (0 is ook wel het nulde getal van Fibonacci), 1 grootvader, 1 overgrootvader, 2 over-over-overgrootvaders, 3 over-over-overgrootvaders en ga maar door.

In elke lijn zien we de rij van Fibonacci terugkomen!

De verhouding tussen twee opeenvolgende Fibonaccigetallen is aan het begin van de reeks nog 1:1, 1:2, 1:1,5. Maar convergeert langzaam naar een in de wiskunde interessant getal. Laten we het zevende en het zesde getal eens op elkaar delen. Dat zijn 13 en 8. 13:8=1,625. Het negentiende en het twintigste getal zijn 6765 en 4181. Op elkaar gedeeld geeft dat 1,618. Je ziet we blijven in de buurt. Hoe verder je gaat hoe dichter je het magische wiskundige getal Phi ( φ) nadert. De verhouding 1:φ staat bekend als de mooiste verhouding die er is. En je komt hem in de natuur veel tegen. Zie ook dit filmpje dat ik onlangs op Facebook tegenkwam.

Bijzonder beestje hè, die honingbij?

Bijen verhuizen

Wellicht heb je het al opgemerkt, het bijenstalletje in het Willem-Alexanderpark is leeg. Een paar weken geleden hebben we de bijenvolken verhuisd. De volken zullen de winter elders doorbrengen.

Bijenstal in het Willem-Alexanderpark
De bijenstal stond niet op een handige plek in het eet- & plukgedeelte van het park. In overleg met de gemeente Utrecht en Rijkswaterstaat is er een nieuwe plek gekozen in de natuur- & educatietuin van het park. Deze winter zal de bijenstal daarnaartoe verplaatst worden.

Bijen verhuizen
Bijenvolken kan je niet zomaar en paar honderd meter verplaatsen. Als je de kast verplaatst binnen een straal van 5 km van de oude plaats, zullen de bijen terugvliegen naar de oude plek.  Als een bijenvolk meer dan 5 km verplaatst wordt, herkennen de bijen de omgeving niet meer. Ze zullen zich dan opnieuw oriënteren in de omgeving en de nieuwe plek onthouden. Daarom overwinteren de  bijenvolken uit het Willem-Alexanderpark op een andere plaats, meer dan 5 km van het park vandaan.

Kees gaat de vliegopeningen van de bijenkasten sluiten.
Kees gaat de vliegopeningen van de bijenkasten sluiten.

Voorjaar
In het voorjaar van 2016 verhuizen de bijen terug naar het Willem-Alexanderpark. Natuurlijk ben je dan weer van harte welkom om een kijkje te komen nemen in de bijenstal.

 

Honing

Ons eerste bijenjaar zit erop en we zijn best tevreden. Het was een leerzaam jaar waarin niet alles ging zoals verwacht maar dat maakt imkeren ook uitdagend en spannend. We gaan de winter in met zes bijenvolken. De bijenvolken zijn dit jaar gegroeid en hebben veel raat gebouwd. Nu hebben ze suikerwater gekregen zodat ze in de winter voldoende eten zullen hebben. Bij een paar volken moeten we de voerbak er nog afhalen en dan blijven de kasten dicht tot het komende voorjaar. Alleen in december of januari maken we de kasten kort open om oxaalzuur te druppelen.

Materiaal
Een tijd van wachten en hopen dat de bijen de winter overleven breekt aan. Dat is ook de tijd om alle materialen op orde te brengen. We kunnen de oude was omsmelten en er kaarsen van maken, onze imkerpakken worden gewassen, de raampjes worden schoongemaakt en zo nodig gerepareerd en ook de kasten die niet in gebruik zijn krijgen een schoonmaakbeurt. Zo staat alles klaar voor een nieuw bijenseizoen.

Honing
Mooie grote bijenvolken en schoon materiaal dus. Maar hoe zit met de honing? Deze zomer konden we een beetje honing oogsten. Vooral de volken in Zunderdorp en Zeist stopten de honingrand bijna helemaal vol. In Utrecht hadden de volken niet zoveel honing maar daar stonden ook de kleinere volken. De bijen in Utrecht hebben wel honing binnengehaald en we hebben wel een paar ramen eruit kunnen halen maar we hebben het meeste laten zitten voor de bijen zodat ze van de winter ook wat honing kunnen eten.

Zunderdorper honing
Voor de Zunderdorper honing heeft mijn moeder een prachtig etiket getekend. De kerk van Zunderdorp met een bij erbij. Het etiket was iets te groot voor de potjes maar voordat we het etiket hadden aangepast was de de Zunderdorper honing al uitverkocht! Ik kan jullie alleen nog maar vertellen dat het een heerlijke zachte en frisse bloemenhoning is en de tekeningen voor het leuke etiket zie je hieronder.

zunderdorper honing